| |
Yuvarlak Heykel
2004 yilinda Saray Yapi Grubu Anitsal Girisi'nde iki adet yuvarlak heykel parçasi bulunmustur. Bu tasvirler Kerkenes'teki artistik gelenegin ilk kanitidir. Ayrica Kapadokya Kapisi'nda bulunmus olan stel altligiyla beraber restore edilmistir.
Insan
Formunda Heykel Figürü
K04.182, ID no. 04TR16U02stn01, (Sek 37
and 38)
Yüksekligi 1 metrenin biraz üzerinde ünik giyimli figür oldukça iyi taneli
yumusak kumtasindan oyulmus olup eksik parçalar nedeniyle tamamen restore edilmemistir.
Heykel daha önce eski çaglarda da büyük bir olasilikla bulunmus ve Bizans
çukuru içine atildigi zaman parçalanmistir. Çukur tamamen kazilmadigindan
heykelin diger parçalarinin da bulunacagi beklenmektedir.
Ayakta duran figür sag elinde, sag omzunun biraz üzerinde kivrilan
bitmemis çubuk benzeri bir nesne tutmaktadir. Sakalsiz bu figürün
cinsiyeti ve bir tanri ya da tanriçayi betimleyip betimlemedigi
açik degildir. Omuzlarina dek uzun olan saçlari basinin
üzerinden arkaya dogru uzanirken nervürlü bir desene sahip
olup omuzlari üzerinde kivrilmaktadir. Yüzü parçalanmistir,
yalnizca derin olmayan baklava seklindeki sag gözü korunmustur.
Agzi küçük ve hafif bir gülümsemeyi göstermektedir
ve dudaklar kapalidir. Çene yuvarlak ve fazla derin degildir. Elbiseleri
düz bir kemer altinda nervürlü bir etekten olusmaktadir.
Alt kisminda kare bir kavila? deligi vardir ve baska bir delik de etegin
yanlarini kösegen olarak kesmektedir. Heykelin asagi kisimlari kisa
gibidir ve üst kisimla karsilastirildiginda daha basit oyulmus gibi
gözükmektedir
Gerçek boyutlu aslan ya da sfenks parçasi
K04. 183, ID no. 04TR16U00stn01, (Sek. 39)
Yüzeyde yontulmus tarafi yüzüstü sekilde bulunmustur. Oyulmus-kabartma,
zigzag desenli kumtasinin üzerindeki çizgiler zigzaglarin kirilma noktalarindan
geçmektedir. Kulak gibi görünen bir kismi korunmustur. Yelelerin oymaciligi
heykelin elbisesindeki nervürlerle benzerdir.
Kapadokya Kapisi'ndan stel
ID no. 03TR13U08stn01, (Sek. 40)
Beyaz yumuþak taþtan yapilmis olup oldukça parçalanmistir.
Günümüze kadar korunmus yüksekligi 0.5 m, genisligi
0.56m, merkezdeki girintili panel asagi yukari kare biçimlidir.
Dairesel kafanin- ki girintili "vücut"la ayni düzlemdedir,
yalnizca köseleri korunmustur ama restorasyon sirasinda yontunun
ilk yerinden oynatilmasi sirasinda kesfedilen ufak tas parçalari
her iki omuzda bulunan küçük üç-çeyrek
basligin parçalari ile birlikte düsünüldügünde
olasilikla kivircik saçlari betimlemektedir. Arkasi kiyafetsizdir.
Altlik 1.80x0.75x0.46m boyutlarinda olup stelin oturmasi için hafif
girintilidir.
Kabartma Yontular ve Yazitlar
Yazitli Kumtasi Anit
2004 yilinda Anitsal Giris'e ait girintili paneller içeren küçük-kabartma
parçalar ve yazitli kumtasi anitin parçalarinin devami ele
geçmistir. Buna ek olarak iki büyük parçanin arasina
önemli yeni bir parça, ID no. 03TR11U08stn02 ve diger bir
parça, ID no. 03TR11U08stn24 (Sek. 41)
eklenmistir. Eski Frig yazitinin yeni bir parçasi, ID no. 04TR16U08stn01,
2003 yilinda bulunmus koyu kahverengi bir parçayla, ID no. 03TR11U03stn05,
(Sek. 42)
birlesmektedir.
Ele geçen diger kanitlar daha geç dönemdeki Bizans
talani sonucunda abidenin parçalarinin oldukça genis bir
alana dagildigini ve bazi parçalarin atesin isisi nedeni ile tamamen
yok oldugunu göstermektedir. Abide orjinal hali ile monolitik bir
bloktu ve plani kare ya da dikdörtgen seklinde olup en az iki tarafinda
girintili yüzeyler bulunmaktaydi. Büyük olasilikla bütün
kabartma heykel ve yazit parçalari bu abideden gelmislerdir. Yanlarda
ve ayni zaman da hem üst hem de altta dikey olarak uzanan yüzeyleri
çevreleyen bordür üzerinde yazit bulunmustur. Burda birden
çok yazit bulunmaktadir ve en azindan iki degisik el tarafindan
yazildiklari görülmüstür. Yeni ek parçalar,
yazitin çerçevenin tamamini kapsamasina gerek olmadigini
ispatlamistir. Bazi yazitlar tam olarak kesilmeden önce hafifçe
isaretlenmislerdir, ve sadece harf aralarinin degil ayni zamanda kelimelerin
de degistirilmis olmasi mümkündür. Bu başlangıç safhasında yazıtın ancak bir ithaf olduğu söylenebilir
(Sek. 41).
Küçük ölçekli kabartma parçalar arasinda
ayni kumtasina ait oldugu düsünülen bir parça bir
çift kus ayagini betimlemektedir (Sek. 43).
Diger parçalar ise 2003 yilinda bulunmus rozete ait gibi görünen
kanatlardir (Sek. 44).
Tasçi Isaretleri ve Grafiti
Kumtasinin üzerinde 3 adet tasçi isareti ve bir adet iki isaretten olusan
tüm isaret henüz tanimlanabilmistir.
Seramik parçalari üzerinde Eski Frigçe çesitli
isaretler ve iki grafiti vardir. Bu kesifle Eski Frig dilinin sadece kabartmali
anitlarla kisitli olmadigi Kerkenes sakinlerince de yazilabildigi kanitlanmaktadir.
Bu isaretlerin sayisinin artmasi alfabetik yazimin kullanildiginin göstergesidir.
Grafito’lu
kase
K04.179, ID no. 04TR11U22pot01, (Sek. 45)
Bu kase dip kisminda grafitoya sahiptir.
Metal Buluntular
Gümüs aplik varak
K04. 175, ID no. 04TR16U15met01, (Sek. 1
and 46)
Anitsal Giris'te döseme taslarinin arasinda üzerine kabartma yapilmis üç-çeyrek disk seklinde gümüs varak aplik bulunmustur. Merkezde sekiz taçyapragi ve onunda merkezinde çikinti kabartma vardir. Tek dairelerin içindeki küçük çikinti sirasini iki konsantrik daire içinde daha büyük çikinti sirasi izlemektedir ve bunlar boncuk diziliminden olusan ayni motifli bir bantla ayrilmaktadir. Tek daireler içindeki büyük çikintilari ikinci boncuk hatti izlemektedir. Kisaltilmis üst kisminda kopça biçimli parça bir çift basliga benzemektedir. Muhtemelen malzemenin üzerine tutturmak için tüm dis kenarlarina küçük tutma delikleri açilmistir.
Demir elbise ignesi
K04. 173, ID no. 04TR14U16met02 (Sek. 47)
Her iki çatal kismi da kirik demir elbise ignesidir (dopplenadel).
Bizans Sikkesi
K04.170, ID no. 04TR16U05met01, (Fig. 48)
Bizans sikkesi bronz Justinyen follisi olarak tanimlanmistir. yili 34’e
MS 560/1’e denktir, Antakya’da (Theupolis) Officiana 3’de
(isliginde) basilmistir. 34 mm çapindadir, 18.3 gram agirligindadir.
Anitsal Giris’teki soygun çukurunda bulunmustur.
|
|